وبلاگ تخصصی ترجمه و نشر کتاب

دوستان بهتر از گل! نازنینان! 

مدتی است به این نکته می اندیشم که چگونه می توانیم جهان پیرامون خود را به سود نیکی و زیبایی بگردانیم و  دیگرگون کنیم؟

کار من نگارش و ترجمه ( البته بیشتر ترجمه و کمتر نگارش) است. از دوستانم می خواهم به من برای ترجمه و نهایتا نشر آثار مفید و سودمند ( از انگلیسی به فارسی ) برای نسل امروز و آینده ی ایران عزیز کتاب پیشنهاد کنند.

من خود در این زمینه تلاش کرده ام و می کنم و هم اکنون نیز سرگرم ترجمه ام اما من همیشه به همکاری و هم فکری ایمان داشته ام و نتایج و ثمرات خیره کننده ی آن را در کارها دیده ام. به ویژه که در شرایط کنونی به نعمت اینترنت، بازدیدکنندگان بدون توجه به زمان و مکان، می توانند در این گونه مباحث فرهنگی شرکت کنند و پیشنهادهای ارزشمند و مفید خود را ارایه دهند.

زبان مبدا: انگلیسی

زبان مقصد: فارسی

زمینه های مطالعاتی مورد علاقه ی من : علوم انسانی به خصوص روانشناسی، فلسفه ، جامعه شناسی

نوع کتاب : عامه فهم و کاربردی برای همه.

 هدف من از ترجمه و نشر : افزایش میزان آگاهی توانایی خواننده در تحلیل مسایل و مشکلات فردی و اجتماعی.

 در صورتی که خود با منابع انگلیسی آشنایی ندارید می توانید از استادان دانشگاه، مترجمان ، دوستان و دیگران یاری بگیرید. 

  تردیدی ندارم که پیشنهادهای شما دوستان می تواند تحولی در زندگی فکری و حرفه ای من ایجاد کند.

در زیر جلد و مشخصات کتابهای چاپ شده ام را برای آشنایی دوستان و خوانندگان درج می کنم.

 

برنامه ی پرواز از برایان تریسی

این کتاب را انتشارات نوشته / اصفهان منتشر خواهد کرد.

 

 

انگلس نوشته ی ترل کارور

ترجمه ی این کتاب زیر چاپ است و از سوی انتشارات لحظه منتشر خواهد شد.

 

راز نوشته ی کن بلانچارد

ترجمه ی این کتاب ظرف یکی دو هفته ی آینده از سوی انتشارات لحظه نشر خواهد یافت.

 

 

 

کارمزدی و سرمایه نوشته ی کارل مارکس

این کتاب را انتشارات لحظه منتشر کرده است.

 

آواز سکوت/ اوشو / انتشارات هودین اصفهان

 

شکوه آزادی / اوشو / انتشارات هودین اصفهان

ماسه و کف و پیام آور / جبران خلیل جبران/ انتشارات هودین اصفهان

در جوامع پیشرفته برخی نویسندگان زندگی افسانه ای دارند. آنها هم که از چنان وضعیت مالی برخوردار نیستند، باز سطح زندگی شان آبرومندانه است و با قلم می توانند زندگی خوبی داشته باشند اما در جامعه ی ما چنین نیست. وضعیت بسیاری از مترجمان و نویسندگان ایران متاسفانه دشوار و توانفرساست و اگر مترجمی واقعا بخواهد زندگی کند مجبور است کار ترجمه را به عنوان شغل دوم خود در نظر بگیرد. و این وضعیت، بسیار ناامید کنننده است.

پرسش اساسی این است که آیا واقعا می خواهیم خدمتی به  فرهنگ و جامعه ی ایران بکنیم؟

به نظر نگارنده، از جمله کارهای اثرگذار و حقیقتا دوران سازی که می توان در زمینه ی حمایت از مولفان و مترجمان ایران انجام داد این است که نخست این افراد را شناسایی و پس از آن، در صدد حمایت مالی از آنان برآییم.

باید کاری کنیم که این افراد به جای پرداختن به هر کار دیگری، به کار ترجمه و تالیف بپردازند و این ممکن نیست مگر اینکه تلاش کنیم که این افراد از نظر مالی به طور نسبی تامین باشند.

این کار ممکن نیست مگر اینکه حقیقتا در این زمینه با دلسوزی دست به تلاش بزنیم و به حمایت از اصحاب قلم بپردازیم.

اگر این طرح عملی که ارایه شد، که به نظر من کاملا عملی و شدنی است، نویسندگان و مترجمان که اکنون ما حتا رغبتی برای خرید کتاب هم نداریم و تیراژ کتاب در ایران در حد بسیار پایینی است، این امکان را پیدا می کنند که با فراغ بال، آثار بهتری به جامعه ارایه دهند.

تردیدی نیست زمانی این طرح امکان عملی شدن خواهد یافت که در قالب یک نهاد، شکلی قانونمند به خود بگیرد.

به امید روزی که نویسنده و مترجم ایرانی دغدغه ی مالی نداشته باشد.   

در جریان یک تحقیق میدانی که برای بررسی میزان مطالعه در میان مردم ژاپن صورت گرفت، 54 درصد از سوال شوندگان پاسخ دادند که ماه پیش حداقل یک کتاب خوانده‌اند. این میزان، نسبت به سال قبل 6 درصد افزایش دارد.

به گزارش ایبنا، به نقل از «یومیوری شیمبون»، 47 درصد از افراد در پاسخ به این سوال که چرا کتاب می‌خوانید؟ پاسخ داده‌اند که برای افزایش دانش و بالا بردن سطح معلوماتشان کتاب می‌خوانند. آمار این گروه از افراد نیز 8 درصد بیشتر از سال پیش است.

32 درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند به این دلیل کتاب می‌خوانند که از این کار لذت می‌برند و 27 درصد گفته‌اند کتاب می‌خوانند تا درباره چیزهایی که به آن علاقه دارند اطلاعات بیشتری کسب کنند و بتوانند به صورت مفیدتری به آن‌ها بپردازند. کارشناسان، دلیل افزایش کتابخوانی با هدف افزایش اطلاعات عمومی را با افزایش عناوین کتاب‌های جیبی با موضوع‌های آموزشی مرتبط می‌دانند.

در پاسخ به این سوال که چه عاملی آن‌ها را ترغیب می‌کند تا یک کتاب مشخص را انتخاب کنند؛ 49 درصدد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند با گشت زدن در کتاب‌فروشی و ورق زدن کتاب‌ها انتخاب می‌کنند که چه کتابی بخرند. 25 درصد هم گفته‌اند کتابی را که در ردیف پرفروش‌ها باشد انتخاب می‌کنند. 25 درصد دیگر هم با توجه به نقد و مرور کتاب در نشریات، کتاب مورد علاقه شان را انتخاب می کنند.

این پژوهش روشن می‌کند که 97 درصد از پاسخ دهندگان بر این باورند که نیاز اصلی به مطالعه در آن‌ها از عادت به مطالعه در کودکی به وجود آمده است.

کتاب‌خوانان ژاپنی در پاسخ به این سوال که فایده کتاب خواندن چیست؟ نیز نظرات متفاوتی دارند. در این میان 65 درصد به افزایش دانش، 54 درصد به غنی کردن تخیل انسان و 50 درصد هم به توانایی عمیق‌تر فکر کردن اعتقاد داشتند.

این نتایج با تحقیقی که به صورت نظرسنجی رو در رو در تاریخ 4 و 5 اکتبر انجام شد، به دست آمد. در این نظرسنجی 1787 نفر مورد سوال قرار گرفتند و 6/59 درصد از آن‌ها به سوال‌ها پاسخ دادند.

منبع : کتاب نیوز

6. یافتن ناشر مناسب برای چاپ اثر ترجمه شده

از جمله دیگر مشکلات مترجمان، یافتن ناشر مناسب برای نشر کتاب است. حقیقت این است که همین که مترجمی کتابی را ترجمه­ می کند، در واقع او ، وظیفه­ی حرفه­ای خود را انجام داده است اما در شرایط فعلی کار او تمام شده نیست و باید برای یافتن ناشر، خود را به هر آب و آتشی بزند. یعنی باید با یک یک ناشران تماس بگیرد و در باره­ی کتاب خود با آنان گفت و گو کند و نظر آنان را در باره­ی چاپ کتاب خود جویا شود و طبیعتا این کار برای مترجم کاری وقت گیر و زمان بر است در صورتی که انجام این وظیفه را باید کانونی که در آینده تاسیس خواهد شد، عهده دار شود. در شرایط کنونی، ظاهرا مترجم یا باید بر اساس نظر و دیدگاههای ناشر کتاب ترجمه کند و یا اگر خود کتابی انتخاب کرد برای یافتن ناشر مناسب، باید سرگردان کوچه و خیابان شود که حقیقتا پسندیده نیست.

 

7. حق الترجمه

میزان حق الترجمه و نحوه­ی پرداخت آن، بسته به دیدگاه و انصاف ناشران متفاوت است. من این پدیده را نوعی سردرگمی می­نامم به دلیل اینکه هنوز برای پرداخت حق الترجمه به مترجم، قاعده­ی مشخص و معینی وجود ندارد. یک ناشر ، حق الترجمه­ی کتاب را براساس درصدی از پشت جلد و میزان تیراژ کتاب حساب می­کند و به موقع به مترجم می­پردازد و ناشر دیگر به صورت کلمه­ای. من شق دوم را استثمارگرانه می­نامم و معتقدم اگر قرار است حق الترجمه به صورت کلمه­ای پرداخت شود، مترجم، متن ترجمه شده را به رایگان در اینترنت در اختیار خوانندگان بگذارد، بسیار آبرومندانه تر و انسانی تر خواهد بود.

در هر صورت باید گفت در پرداخت حق ترجمه، نوعی هرج و مرج حاکم است و مترجم تا قبل از امضای قرارداد، معمولا از کم و کیف آن اطلاعی ندارد.

برای اینکه مترجم از قِبَل تلاشی که برای ترجمه­ی کتاب انجام می­دهد، به پشتوانه­ی مالی مناسبی برای آینده­ی شغلی خود دست پیدا کند، به هیچ وجه نباید حق الترجمه­ی کلمه­ای را بپذیرد. انجام این کار ، به معنی انصراف از حقوق حقه­ی خود و پشت پا زدن به حقوق صنفی دیگران خواهد بود. به عقیده­ی راقم، فردی که مفاد قرارداد حق الترجمه­ی کلمه­ای را می­پذیرد، در واقع حاصل عمر و رنج خود را به ارزان­­ترین قیمت در اختیار سودجویان قرار می­دهد و خود را از یک حق مسلم محروم می­کند.   

 

8. درصد حق الترجمه

مساله­ی دیگر درصد حق الترجمه است که میزان آن، در بین ناشران متفاوت است طوری که ممکن است ناشری به مترجم هیچ درصدی نپردازد ( با این استدلال که برای اولین کتاب نباید درصدی پرداخت) و یا 5 ، 10 یا 15 درصد بپردازد. بنابراین، به طور کلی، درصد حق الترجمه در بین ناشر از 5 درصد تا 20 درصد متفاوت است.  

اینجا هم باید گفت که فرد یا نهادی نیست که از حقوق مسلم مترجم دفاع کند و در واقع مترجم، در تعامل با ناشر ناگزیر است از بسیاری از حقوق خود به راحتی چشم بپوشد. سوالی که اینجا مطرح می­شود این است که حال که همه­ی اصناف جامعه­، دارای صنف یا انجمن صنفی هستند، پس چگونه است که مترجمان که حضورشان در جامعه ی ایران، به طور مشخص و بر اساس مدارک موجود، سابقه­ای 150 ساله دارد، فاقد یک نهاد صنفی برای دفاع از حقوق خود هستند؟

آیا مترجمان جوان، به این نیاز سوزان پاسخ درخوری خواهند داد؟

 ادامه دارد

 * ضمنا دوستانی که توانایی ترجمه ی متن دارند با من تماس بگیرند تا طرح ترجمه ی کتاب را  با هم شروع کنیم.

در این مطلب، من در حد توان و تجربه­ ی خود، مشکلاتی را که فکر می­کنم مشکل انبوهی از مترجمان باشد، می­نویسم. البته، در این باره، هر مترجمی باید مشکلات شخصی و تخصصی خاص خود را بنویسد و در اختیار دیگران بگذارد به دلیل اینکه در این حوزه، تجربیات فردی از اهمیت زیادی برخوردار و به تعداد مترجمان متعدد و متفاوت است. امید است این امر گامی در مسیر افزایش سطح آگاهی علاقه­مندان به ترجمه و تلاشی در جهت چاره جویی و رفع این مشکلات باشد.

 

1.     پایین بودن سطح دانش تخصصی مترجمان

از جمله مشکلاتی که جامعه­ی مترجمان ایران و به تبع آن، خوانندگان متن­های ترجمه شده با آن مواجهند، پایین بودن سطح معلومات تخصصی برخی مترجمان است. متاسفانه ترجمه در جامعه­ی ما هنوز تخصصی نیست و عمده کسانی که در این حوزه فعالیت دارند، معمولا نسبت به علوم مختلف، فاقد آگاهی لازم تخصصی هستند. بدین لحاظ، ما گاه با متن­های ترجمه شده­ای مواجهیم که مترجم به جای کمک به خواننده و ارایه­ی اطلاعات درست و هدایت کننده، موجب ابهام افزایی و سردرگمی او می­شود. نظرم این است که مترجم در جهت ارایه­ی ترجمه­ی شفاف و روشنی از متن، باید متنی را ترجمه کند که در آن اطلاعات تخصصی لازم را داشته باشد. در غیر این صورت، دست به کار ترجمه­ی تخصصی نزند، بهتر است.

 

2.    بی­ خبری شگفت آور برخی مترجمان از دستور زبان و اسلوب نگارش صحیح زبان فارسی

متاسفانه این بیماری چنان شیوعی یافته که ـ مگر در موارد خاص ـ دست به هر کتابی بزنید، اشتباه نکرده­اید. غلطهای عجیب و غریب املایی، نگارشی و ویرایشی بیداد می­کند و تازه اگر به متن اصلی ترجمه دسترسی داشته باشید و متن ترجمه شده را با متن اصلی مقابله کنید که دیگر واویلا است و به این ترتیب به سطح سواد انگلیسی مترجم هم پی می­برید! به عقیده­ی من این بیماری چنان فراگیر شده و طوری پیشرفت کرده که برای درمان آن تقریبا هیچ کاری نمی­توان کرد!

البته این سخن به هیچ روی به این معنا نیست که مترجم به هیچ وجه نباید در کار خود اشتباهی داشته باشد. این ادعا، حرف مفتی است که جز ابلهان کسی بدان باور ندارد! کار بی­ایراد وجود ندارد. هر کاری ایرادهای خاص خود را دارد. اصولا معتقدم از هر کاری می­شود ایراد گرفت! اما درصد و میزان آن مطرح است. یک وقت است که در یک اثر ترجمه شده به تعداد انگشتان یک دست، ایراد و اشکال وجود دارد. این امر طبیعی است و عقل پذیر. اما وقتی در هر صفحه­ی بیست و پنج سطری با همان تعداد یا بیشتر غلط مواجهید، چه باید بکنید؟ در این صورت بهتر است قید خواندن آن اثر را بزنید و خلاص!         

3.   افزایش بی رویه­ی جمعیت مترجمان

به دلیل نبود ضابطه­ی مشخص برای "مترجم شدن" هر کسی که آشنایی نسبی با زبان دارد به خود حق می­دهد به کار ترجمه بپردازد و کتاب ترجمه کند. در این زمینه، عمدتا ناشران مقصرند به دلیل اینکه، به خاطر نپرداختن حق الترجمه به مترجم، متن را در اختیار هر فردی قرار می­دهند. این وضعیت در بازار ترجمه به بلبشو انجامیده است. به عنوان مثال یک مترجم چیره دست و باسابقه برای ترجمه یک کتاب حدود 15 تا 20 حق الترجمه از ناشر طلب می­کند. ناشر رند برای نپرداختن این درصد، سری به دانشکده­های آموزش مترجمی زبان بزند و اولین فردی را که دید با او قرارداد ترجمه­ی کتاب ببندد. طبیعتی است فردی که به عنوان مترجم کتاب انتخاب شده از این بخت که امکان چاپ کتابی به نام­اش نصیب اش شده در پوست خود هم نخواهد گنجید، درصد حق ترجمه پیشکش! به این ترتیب، پس از چندی کتاب مثلا ترجمه می­شود و ناشر محترم با خیالی آسوده از دو سو ( هم به خاطر ترجمه­ای که بی­دردسر در اختیارش قرار گرفته و هم سودی که در اثر عدم پرداخت درصد ترجمه به مترجم باسابقه نداده) به سراغ کار خودش می­رود. در این حالت به دلیل بی تجربگی دانشجوی کارشناسی مترجمی ، ناشر این حق را برای خود قایل می­شود که هر تغییری که دلش خواست در متن ترجمه شده بدهد. حتا ممکن است ترجمه را برای ویرایش در اختیار ویراستار قرار ­دهد؛ ویراستاری که معمولا موجود ناشناخته­ای است و نام و نشانی ندارد. حال باید پرسید این آش سر سفره دست­پخت کیست؟ دانشجو، ناشر یا ویراستار یا هرسه؟ اما باید فروتنانه بپذیریم کسی که پنجاه کتاب ترجمه کرده و عمری را به پای ترجمه صرف کرده ، بی تردید بیش از دانشجوی سال آخر مترجمی از ترجمه سر در می­آورد.  

 

4.   سودجویی مفرط ناشران

برخی ناشران، در این بلبشویی که بر حوزه­ی ترجمه حاکم است، می­کوشند هزینه های مربوط به اثر را تا آنجا که می­توانند کم کنند. به همین دلیل، به سمت ترجمه­ی دانشجویی ( یعنی پرداخت حق ترجمه به صورت کلمه­ای) روی آورده­اند. به این نوع ترجمه می­گویم ترجمه­ی دانشجویی، به این دلیل که دوران دانشجویی، دوران آزمون و خطاست؛ زمان کار و مطالعه و در عین حال از سر گذراندن تجربه­های تازه که گاه ممکن است با اشتباهاتی هم همراه باشد. با این کار، هیچ کس بیشتر از مترجمان توانمند و باسابقه و در نهایت فرهنگ کشور ضرر نمی­کند. به این ترتیب، مترجمان واقعی از کار کنار گذاشته می­شوند و تازه به دوران رسیده­ها در عرصه حضور می­یابند و برخی ناشران هم ظاهرا سود کلانی می­برند. یعنی در همان چاپ اول هزینه­ی ترجمه را هم در کنار بقیه­ی هزینه­ها می­پردازند و به قول خود خیال­شان از شر موجود مزاحمی به نام مترجم خلاص می­شود.

 

5.    فقدان تشکل صنفی مترجمان

مترجمان نیز مانند هر گروه شغلی دیگری، باید برای دفاع از حقوق صنفی خود، کانون یا انجمنی داشته باشند. اگر چنین کانونی تاسیس شود، طبیعتا در آن، کسی غیر از مترجم، عضو نخواهد شد و به تبع آن، خود مترجم بهتر از هر کس دیگری می­تواند از عهده­ی دفاع از عملکرد و حقوق خود برآید. به عقیده­ی نگارنده، تا زمانی که کانونی متشکل از مترجمان کشور شکل نگیرد، بلبشوی حاکم در عرصه­ی ترجمه، همچنان پابرجا خواهد بود .  

 

* . ناگفته نماند بنده نمی­خواهم خود را از این مسایل کنار بکشم. من خود نیز فاقد سطح دانش تخصصی کافی در زمینه­ی ترجمه هستم. تلاشم این است که بیشتر بیاموزیم. هدفم از راه اندازی این وبلاگ نیز بهره گیری از نظرات صاحب نظران است. امید است با همکاری و همفکری یکدیگر بتوانیم مشکلات عرصه­ ی ترجمه را برطرف سازیم.   

 

در این وبلاگ به مسایل و مشکلات ترجمه و نشر کتاب در ایران پرداخته خواهد شد .

امید است با ایجاد این بستر ، زمینه ی مناسبی برای همکاریهای تخصصی در عرصه ی ترجمه و نشر کتاب فراهم آید و از این طریق دوستان علاقه مند با راههای ترجمه و انتشار کتاب آشنا شوند و ما نیز با این دوستان آشا شویم!  خوشبختانه کتاب برای ترجمه بسیار است و اگر کتابهای مناسبی پیدا کنیم ، خوانندگان زیادی خواهیم داشت!

 * ضمنا دوستانی که توانایی ترجمه ی متن دارند با من تماس بگیرند تا طرح ترجمه ی کتاب را  با هم شروع کنیم.